50 plaza Europako jasangarritasun-estandar berria doako aholkularitzarekin ezartzeko

Eusko Jaurlaritzak ekimen aitzindari bat jarri du martxan Euskadiko industria-sareari zuzenduta. BasquESG deialdi pilotua da, eta helburua 50 ETE industrial aukeratzea da, jasangarritasun-txostenen Europako sistema berria ezartzen liderrak izan daitezen.

Deialdi honek aukera paregabea eskaintzen du enpresek etorkizuneko betebeharrei aurrea hartzeko eta beren lehiakortasuna hobetzeko, doako laguntza-zerbitzu integral baten bidez.

Zer eskaintzen die programak aukeratutako enpresei?

Pilotuan sartzen diren 50 ETEek balio erantsi handiko zerbitzua jasoko dute zero kostuan. Zerbitzu horrek barne hartzen du:

• Aholkularitza aditua: Euskaliten laguntza teknikoa, Europako VSME (Voluntary SME Sustainability Reporting Standard) estandarra ezartzeko.
• Prestakuntza praktikoa: Enpresaren ingurumen-, gizarte- eta gobernantza-inpaktua (ESG) neurtzeko eta komunikatzeko tresnak.
• Posizionamendu estrategikoa: Hornitzaile jasangarri gisa homologatzea beren hornikuntza-katean txosten horiek eskatzen dituzten enpresa traktore handien aurrean.
• Araudiari aurrea hartzea: Etorkizuneko kostuak eta ahaleginak aurreztea, ETE guztientzat derrigorrezkoa izango den araudi batera orain egokituz.

Enpresen profila eta epeak

Deialdia 2030eko Industria Planean zehaztutako sektore estrategikoetako ETE industrialei zuzenduta dago, hala nola:

• Automobilgintza
• Energia
• Metalurgia
• Aeroespaziala
• Irtenbide digital aurreratuak

Izena emateko epea 2026ko urtarrilaren 23ra arte egongo da zabalik. Plazak lehenengo 50 enpresa egokiei mugatuta daudenez, eskaera ahalik eta lasterren egitea gomendatzen da.

👉 Izen-emateak eta informazio gehiago

EAEko industria-sektoreko enpresak prestatu egin behar dira: ESG betebeharrak jada ez dira aukerakoak, baizik eta hornitzaile diren ETE askori ere eragingo dien arau-errealitate bat. Azalduko dizugu zer datorren, zergatik den garrantzitsua eta nola hasi dezakezun.

📜 Nahitaezko araudi berria: CSRD eta ESRS

• Jasangarritasunaren Txosten Korporatiboari buruzko Europako Zuzentarauak (CSRD) ESG datuak ematera behartzen ditu enpresa handiak eta, pixkanaka, kotizatzen duten edo balio-kateetan giltzarri diren ETEak. Txostenek karbono-aztarna, lan-praktikak, etika, klima-arriskuak eta abar jaso behar dituzte.
• European Sustainability Reporting Standards-ek (ESRS) betekizun komunak definitzen ditu: materialtasun bikoitza, gardentasuna gobernantzan, hornidura-kateak eta irizpide sozialak.

Espainian, CSRDren transposizioa abian da jada, Jasangarritasunari buruzko Enpresa Informazioaren Legearen proiektuaren bidez (2022/2464 (EB) Zuzentaraua egokitzen du).

Hasiera batean enpresa handiei bakarrik eragiten badie ere (250 langile baino gehiago, 40 milioi euro baino gehiagoko fakturazioa edo 20 milioi euro aktibo), industria-enpresa txiki eta ertain askok zeharkako eragina izango dute, haien bezeroek informazio hori eskatuko baitute beren ESG txostenak finkatzeko.

⚙️Zer baldintza berri bete behar dituzte ETE industrialek?

1. ESG txosten egituratuak: ingurumen-datuak (Irismenaren 1., 2., 2., eta, beharbada, 3. Emisioak), datu sozialak (segurtasuna, berdintasuna, lan-osasuna) eta gobernantza (etika, arriskuak, gardentasuna) sartzea.
2. Karbono-aztarna neurtzea: gero eta ETE gehiagok kalkulatu eta argitaratu beharko dute aztarna, 214/2025 Errege Dekretuak agintzen duen bezala. Hasiera batean enpresa handietan zentratzen bazen ere, ETEen % 83 oraindik ez daude prestatuta.
3. ESRS estandarrak ezartzea: bereziki, ESRS 1 eta 2 estandarrak, materialtasun eta gardentasun bikoitzeko irizpideak definitzen dituztenak.

🧩 Zergatik inportatu beharko lioke horrek Euskadiko ETE bati?

• Bezeroen eskakizuna: enpresa handiek eta administrazio publikoek dagoeneko eskatzen dute beren hornitzaileen ESG informazioa balio-katearen parte gisa.
• Laguntza eta kontratu publikoetarako sarbidea: ESG txostenak izateak hobetu egiten du lizitazioetan eta deialdietan duen posizioa.
• Lehia-abantaila: erantzukizuna eta gardentasuna erakusten ditu, eta horrek ospea eta konfiantza gehitzen ditu.

🛠️ Nola prestatu?

✅ Ondorioa

ESG betebeharra ez da etorkizuneko kontua: Euskal Herriko industria ETEek egokitu beharko dute, merkatuan jarraitzeko, laguntzak eskuratzeko eta lehiakortasuna mantentzeko. Aurreratuenak izango dira aukera bihurtuko dutenak.

🔗 Iturriak eta araudiak

• CSRD – Enpresen jasangarritasunari buruzko Europako zuzentaraua
• ESRS – Europako estandarrak ESG
• Jasangarritasunari buruzko lege-proiektua
• Errege Lege Dekretua 214/2025

Energia Aurrezkiaren Ziurtagiriak (EAE) aukera erreala dira kostuak murrizteko eta energia-efizientziako inbertsioei etekin ekonomikoa ateratzeko. Jarraian azalduko dizugu zer diren, nola funtzionatzen duten eta Ermuko edo Mallabiko ETE industrial bati nola mesede egin diezaioketen.

⚙️ Zer dira EAEak?

EAE dokumentu elektroniko bat da, energia-eraginkortasuneko neurri bat (argiztapena hobetzea, isolamendua, motorrak, etab.) ezarri ondoren aurreztutako 1 kWh bakoitzeko egiaztatzen duena.

• Zure enpresak 500 kWh murrizten badu urteko energia-kontsumoa, 500 EAE lortuko ditu.
• EAE bakoitza aurrezki-kuotak betetzera behartuta dauden energia-enpresei sal dakieke, inbertsioaren zati bat berreskuratuz.

• Si tu empresa reduce el consumo energético anual en 500 kWh, obtienes 500 CAEs.
• Cada CAE puede venderse a empresas energéticas obligadas a cumplir cuotas de ahorro, recuperando parte de la inversión.

📊 Eragina Euskadin: 2024an aurreztutako 114.000 MWh

• 2024an 38 proiektu ziurtatu ziren Euskadin, 114.000 MWh aurreztuta.
• Proiektu horietatik 14 industria-sektorekoak izan ziren, eta beste 6 industria-jarduera bereziak.

🏗️ Nola sortu EAEk zure ETE industrialean?

Bi proiektu-mota daude:

1. Estandarizatuak: jarduketa komunak fitxa teknikoekin (led, bero-ponpak, motor efizienteak…).
2. Bereziak: ebaluazio pertsonalizatua behar duten proiektu espezifikoak (prozesu industrialen edo energia-kontroleko sistemen optimizazioa, adibidez).

Oinarrizko prozesua:

• Energia-efizientzian inbertsioak egitea.
• Egiaztatutako egiaztatzaile batek aurrezpena ziurtatzen du.
• Kudeatzaile autonomikoak ematen du EAE (EEE Euskadin).
• EAEk subjektu obligatuei edo delegatuei saltzen zaizkie.

💸 Ermuko eta Mallabiko ETE batentzako abantailak

• ✅ Itzulkin ekonomikoa: inbertsioaren zati bat berreskuratzea EAE saltzean.
• 🌱 Epe luzerako energia-gastuen murrizketa.
• ♻️ Ingurumena hobetzea eta araudia betetzea, ospe handiagoarekin.
• 📄 Dirulaguntza publikoekin bateragarriak diren laguntza osagarriak eskuratzea.

📌 Hasteko gomendatutako urratsak

• Aurrezpen estimagarria duten jardunak identifikatzen ditu: argiztapena, motorrak berritzea, konpresoreak, galdarak…
• Galdetu zure tokiko garapeneko agenteari eta ezagutu zure aukerak.
• Proiektu estandarizatuaren edo bereziaren artean erabaki, zure instalazioaren arabera.
• Hobekuntza ezartzen du eta ziurtagiria eskatzen du.
• Sortutako EAEak saltzen ditu eta efizientzian berrinbertitzen du.

🏁 Ondorioa

EAEko sistema benetako aukera bat da Ermuko eta Mallabiko ETE industrialek beren inbertsioak eraginkortasunean diru-sarrera gehigarri bihur ditzaten, eta, aldi berean, beren energia-kostuak murriztu eta konpromiso jasangarria indartu dezaten.